Ar-Ge İndirim Müessesesinde Yapılan Son Düzenlemelere İlişkin Değerlendirme
Yusuf Özer
Yeminli Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi
Bilim Uzmanı
yusuf@ozerymm.com
A-Giriş
Küresel ticarette, özel sektörün rekabet gücünü artıracak, yeni
teknolojinin üretimi ve geliştirilmesini sübvanse etmek amacıyla Ar-ge
harcamalarına ilişkin olarak vergi mevzuatımızda, 6728 sayılı Torba Yasa[1]ile
bir takım değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişiklikle söz konusu indirim
uygulamasına ilişkin, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yer alan mevcut
madde düzenlemeleri, Ar-ge indirim uygulamasında standart sağlanmak amacıyla
5746 Sayılı Ar-ge Kanuna eklen 3/A maddesinde birleştirilmiştir.
6728 sayılı Torba Yasa
öncesi ve sonrası dönemde uygulanan Ar-ge indirim müessesesinin yasal
dayanaklarının düzenlendiği maddeler aşağıda gösterilmiştir.
|
AR-GE İNDİRİMLERİNİN YASAL DAYANAKLARI
|
|||
|
1. sayılı Torba Yasa Öncesi
|
|
6728 sayılı Yasa Sonrası
|
|
|
Yasal Dayanaklar;
* 193 sayılı GVK Mad. 89/1(9)
* 5520 sayılı KVK Mad.10/1(a)
İndirim Oranı;
- 01.01.2006-01.04.2008 arası %40,
- 01.04.2008-09.08.2016 arası %100
|
Yasal Dayanak;
5746 sayılı Ar-ge Kanunu Mad.3/(1)
İndirim Oranı;
%100
|
Yasal Dayanak;
·
5746 sayılı Ar-ge Kanunu Mad.3/(1)
·
5746 sayılı Ar-ge Kanunu Mad.3/(A)
İndirim Oranı;
%100
|
|
|
|
|
|
|
Buna göre mükelleflerinin gerek dışarıdan fon desteği aldığı Ar-ge
projeleri ve gerekse de herhangi bir fon desteği almadan, kendi işletmeleri
bünyesinde gerçekleştirdikleri Ar-ge faaliyetlerine ilişkin 2016 ve sonrası
dönemde hesaplanacak indirim tutarları, 5746 Sayılı Ar-Ge Kanunu(Ar-ge Kanunu) çerçevesinde belirlenecektir.
B-Ar-ge Kanunu Kapsamında Sağlanan İndirim, İstisna Destek ve Teşvik
Uygulamalarının Genel Çerçevesi
Ar-ge Kanunu ile ar-ge
Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinde yer alan söz konusu indirim, istisna, destek
ve teşvikleri
|
-Ar-ge ve tasarım indirimi,
|
-Damga vergisi istisnası,
|
|
-Gelir vergisi stopaj teşviki,
|
-Gümrük vergisi istisnası
|
|
-Sigorta prim desteği,
|
-Hibe destekleri
|
şeklinde özetlenebilir.
Bu yazımızda konunun
önemine istinaden yalnızca ar-ge ve tasarım indiriminden bahsedilecektir.
Ar-ge Kanunu’nun Md. 3/(1) Kapsamında
Desteklenen Ar-ge Projeleri: Teknoloji Merkezi İşletmelerinde
ve Ar-ge Merkezlerinde yürütülen ve Kanunda sayılan kamu kurum ve kuruluşları
ile uluslararası fonlarca desteklenen; Ar-ge ve yenilik projelerinde,
Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, Teknogirişim sermaye desteklerinden
yararlananlarca, gerçekleştirilen Ar-ge ve yenilik harcamalarının tamamı ile
desteklenen tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen
münhasıran tasarım harcamalarının tamamı (%100’ü) mükelleflerin vergi
matrahlarının tespitinde 2’nci kez indirim konusu yapılmaktadır.
Ar-ge Kanun Md. 3/(A) Kapsamında,
İşletmelerin Kendi Bünyelerinde Yürüttükleri Ar-ge Projeleri: Herhangi
bir kamu kurumundan destek alınmadan, özel sektörde faaliyette bulunan
işletmelerin kendi bünyelerinde ve kendi kaynakları ile gerçekleştirdikleri
münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme
harcamaları tutarının %100'ü, bu kapsamdaki projelerin Bilim, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı tarafından Ar-ge ve yenilik projesi olarak
değerlendirilmesi şartıyla, GVK’nın 89/1(9) ve KVK’nın 10/1(a) maddeleri
uyarınca kazancın tespitinde indirim konusu yapılacaktır.
Kazancın yetersiz olması
nedeniyle ilgili vergilendirme döneminde indirim konusu yapılamayan tutar,
sonraki vergilendirme dönemlerine devredilir. Devredilen tutar, takip eden
yıllarda 213 sayılı Kanuna göre her yıl belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılarak dikkate alınır.
Ar-ge indirimi
hesaplamasında Ar-ge faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderler
dikkate alınmayacak, şirket bünyesinde mevcut makine ve teçhizatların hem Ar-ge
faaliyetlerinde ve hem de başka faaliyetlerde kullanılması durumunda başka
faaliyetlerde de kullanılan makine ve teçhizat için hesaplanan amortismanların
bu kıymetlerin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanıldıkları gün
sayısına isabet eden kısmı dikkate alınacaktır.
C-5746 Saylı Kanun Çerçevesinde Yararlanılacak Ar-ge
İndirimi Uygulamasında, Yeminli Mali Müşavirlerin Görev Ve Sorumlulukları
Ar-ge indiriminden yararlanmak isteyen ancak tam tasdik yaptırmayan
mükellefler tarafından alınması gereken, “Yeminli Mali Müşavirlik Ar-Ge
İndirimi Tasdik Raporu” yeminli mali müşavirler tarafından
düzenlenecek raporlar arasına alınmıştır.
Ar-ge projesine, 6728
sayılı Torba Yasa öncesinde başvurulmuş ise proje kapsamında yapılan, ar-ge
harcamaları üzerinden hesaplanacak ve yararlanacak Ar-ge indirimleri için YMM
Ar-ge İndirimi Tasdik Raporlarının, beyanname verme süresinin bitimini takip
eden iki ay içerisinde ilgili vergi dairelerine teslim edilmesi
gerekecektir.
6728 sayılı Torba
Yasanın yürürlüğe girdiği, 09.08.2016 tarihinden sonra başvurulan ar-ge
projeleri kapsamında yapılan harcamalar üzerinden 5746 sayılı Ar-ge Kanunu
uyarınca hesaplanacak ve yararlanacak ar-ge indirimleri için;
·
Yürütülen proje Kanunun 3/(1) Maddesinde düzenlenmiş olan, münhasıran
dışarıdan destek gören proje kapsamında ise YMM Ar-ge İndirimi Tasdik
Raporlarının ibraz edilmesi istenecektir.
·
Yürütülen proje Kanunun 3/(A) Maddesinde düzenlenmiş olan, işletmelerin
kendi bünyesinde ve kendi kaynakları ile finanse edilen proje niteliğinde ise
YMM Ar-ge İndirimi Tasdik Raporları düzenlenmeyecek ve ibraz edilmesi
istenmeyecektir.
Bu yönüyle, ar-ge harcamalarına
sağlanan, 2’nci kez indirim hakkından faydalanırken, yürütülen projenin,
Ar-ge Kanunu’nun hangi madde düzenlemesi altında takip edileceği, YMM Ar-ge
İndirimi Tasdik Raporunun düzenlenip düzenlenmeyeceği açısından önem arz
etmektedir.
[1] 09.08.2016 tarih
ve 29796 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
