Milliyet Gazetesi
Geçici çalışma, yarı zamanlı işler ve taşeron çalışma gibi standart dışı istihdam biçimleri dünyada yaygınlaşıyor. Peki, standart dışı çalışmanın artıları ve eksileri neler, bir bakalım...
Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) yeni raporuna göre, aslında standart dışı istihdam biçimleri yeni değil. Ancak söz konusu çalışma biçimleri bugün işgücü piyasalarında çok daha yaygın hale gelmiş durumda. Bu işler, istihdama katılmak isteyen herkese yeterli sayıda “insana yakışır iş” olmadığını gösteriyor. Oysa, asıl istenen mevcut işlerin çalışanlara yeterli ve istikrarlı kazanç, mesleki tehlikelere karşı korunma, sosyal güvenlik, örgütlenme ve toplu pazarlık hakkı sağlaması.
“Dünyada Standart Dışı İstihdam: Güçlüklerin Kavranması, Olasılıkların Şekillendirilmesi” başlıklı yeni ILO raporu, standart dışı istihdam biçimlerinde küresel ölçekte bir yaygınlaşma olduğunu ortaya koyuyor. Peki, nedir standart dışı çalışma?
Geçici çalışma, yarı zamanlı işler -kısa bir süre önce mevzuatımıza giren-, özel istihdam büroları aracılığıyla geçici iş ilişkisi, taşeron çalışma ve bağımlı kendi hesabına çalışma gibi çalışma biçimleri, standart dışı işler kapsamında değerlendiriliyor.
Esneklik sağlar mı?
Özellikle bazı gruplar için (örneğin, kadınlar ve gençler) standart dışı işler işgücü piyasasına erişim sağlayabilme imkânı yaratıyor. Bunun yanında, bu tür işler çalışanlara ve işverenlere belirli bir esneklik de sağlıyor. Ancak, ILO raporunda da üzerinde durulduğu gibi, sözü edilen çalışma biçimleri çoğu kez çalışanlar açısından daha fazla güvencesizlik anlamına geliyor. Standart dışı çalışma biçimlerinin ve kırılgan işlerin yaygın olduğu ülkelerde işçiler standart dışı işlerle, işsizlik şeklindeki iki kötü seçenekten birini kabul etmek zorunda kalabiliyorlar.
ILO raporu, örneğin geçici işlerde çalışanların, benzer işler yapan standart işçilere göre yüzde 30 daha az ücret alabildiklerini gösteriyor.
Diğer taraftan, bazı durumlarda standart dışı çalışma ilişkisi için yapılan sözleşmelerdeki düzenlemelerin istihdam ilişkisini belirsizleştirdiği de görülüyor.
Dünyada nasıl işliyor?
Söz konusu örneklerde, işçiler çalışma yaşamındaki temel haklarından, sosyal güvenlikten ve işleriyle ilişkili eğitim haklarından tam olarak yararlanamıyorlar.
ILO raporu, standart dışı çalışma biçimlerine ilişkin küresel düzeyde başlıca eğilimleri ortaya koymuş. Buna göre;
- Sanayileşmiş ülkelerde ön plana çıkan standart dışı çalışma biçimlerinin, garantili asgari çalışma saati belirtmeyen “çok kısa saatler” ya da “sıfır saatli” sözleşmeler kapsamında yapılan yarı zamanlı çalışmalar ve çağrı üzerine çalışmalar olduğu görülüyor
- Gelişmekte olan ülkelerde ise geçici işlerde çalışma daha çok görülen bir durum.
- Birleşik Krallık’ta 2015 yılı sonu itibarıyla çalışanların yüzde 2.5’i sıfır saatli sözleşmelere bağlı olarak istihdam ediliyor.
- ABD’de işgücünün yüzde 10’unu düzensiz ve çağrı üzerine çalışanlar oluşturuyor...
Kaynak ve Yazının Devamı ► http://www.milliyet.com.tr/-standart-disi-isler-issizlige-ekonomi-ydetay-2356679/
