SON YAZILAR

26 Mayıs 2015 Salı

Asgari Ücrette Hangi Ligdeyiz?

Unknown | 08:53 | | | | | | |
Asgari Ücrette Hangi Ligdeyiz?

 Prof. Dr. Cem Kılıç


Asgari ücret, son dönemde seçim vaatleri kapsamında gündemde olan konulardan biri. Türkiye’de yaklaşık olarak çalışan iki kişiden biri asgari ücretli. Asgari ücretler sadece Türkiye açısından tartışmalı bir sosyal politika aracı değil. Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) son raporu, kriz sonrasında ülkeler arasındaki asgari ücret düzeylerini ve asgari ücretler üzerindeki vergi yüklerini inceliyor. 
2015 itibariyle 34 OECD üyesi ülke içinde asgari ücretin yasal bir zorunluluk olarak uygulanmadığı 8 ülke var. Bunlar, İskandinav ülkeleri, Avusturya, İtalya ve İsviçre. Ancak bu ülkelerde taban ücretler toplu iş sözleşmeleriyle belirleniyor. 
Rapora göre, kriz öncesi dönemde de zaten var olan düşük ücret düzeyleri ve çalışan yoksulluğu gibi sosyal politikanın odaklandığı temel sorun alanları, krizle birlikte daha da kötüleşmiş durumda. Bununla birlikte, pek çok ülkede ekonomik çıktının 2007 yılı seviyesinin altında olduğu, önemli düzeyde istihdam kayıpları yaşandığı ve özellikle dezavantajlı gruplar (kadınlar, gençler, engelliler, uzun dönemli işsizler) açısından ücret farklılıklarının devam ettiği ortaya konuyor. 

Ücretler düşük kaldı

Rapordaki ilk önemli husus, brüt asgari ücretler ile medyan (ortanca) ücretler arasında yapılan karşılaştırma. Medyan ücret, bir ekonomideki tüm ücretlerin dağılımına baktığınızda ortaya çıkan merkezi değer, yani sıralamanın ortasında yer alan ücret düzeyi anlamına geliyor. 
Çek Cumhuriyeti, Meksika, ABD, Estonya ve Japonya gibi ülkelerde, asgari ücret düzeyi medyan ücretin yüzde 40’ı kadar veya daha düşük. 
Kolombiya’daki asgari ücretler, medyan ücretin yüzde 80’ine tekabül ediyor. Slovenya, Fransa, Türkiye (yüzde 69.4) ve Şili’de ise asgari ücret, medyan ücretin yüzde 60’ına denk geliyor. Yani, örneğin Türkiye’de medyan ücret 1000 TL ise, asgari ücret 694 TL düzeyinde kalıyor. 
Asgari ücretlerin medyan ücret düzeyine yakın olması, ücretlerin genel olarak çok yüksek olmadığını gösteriyor. Türkiye’nin asgari ücret - medyan ücret karşılaştırmasında sondan ikinci sırada yer alması şaşırtıcı değil. Diğer taraftan...