SON YAZILAR

10 Temmuz 2015 Cuma

SGK Anlaşmalı Boşanmaları Nasıl Denetliyor?

Unknown | 14:57 | | | | | | | |
SGK Anlaşmalı Boşanmaları Nasıl Denetliyor?

Bünyamin ESEN






Zonguldak’tan okurumuz Emine T. soruyor: “Bünyamin bey, gazetede haber gördüm SGK yetim maaşlarını kesmek için denetim yapıyormuş. Ben de babamdan maaş alıyorum, ama hiç resmi nikah yapmadım. On senedir imam nikahlıyız kocamla. Bana da ceza çıkar mı? Kocamla şimdi iş için Kazakistan’da çalışmaya gitti bir senedir yanımda yok. SGK “Eve erkek alıyor musunuz” diye soruyormuş, doğru mu? Bana ceza çıkar mı, maaşım kesilir mi?”


Sayın okurum, son söyleyeceğimizi ilk önce söyleyelim: Gönlünüz rahat olsun sizin yetim maaşınız kesilmez, zaten SGK da durduk yere kimsenin özel hayatını araştırmaz.
Maaşınız kesilmez, zira SGK’nın yetim maaşını kesmesi için kişinin önceden bir kez evlenmiş olması, sonrada sırf maaş alabilmek için kâğıt üzerinde boşanmış gibi yaparak eski kocasıyla yaşamaya devam etmesi gerekiyor.
Siz ise zaten resmen hiç evlenmemişsiniz… Yani resmi nikâh yapmamışsınız. İmam nikâhlı olsanız, bir başka kişiyle birlikte yaşasanız dahi maaşınızın kesilmesi gerekmez…
Peki, son günlerde basında çıkan haberleri aslı astarı nedir? SGK gazetecilerin iddia ettikleri gibi gerçekten ahlak denetimi mi yapıyor, kimin evine kim giriyor onu mu araştırıyor? Anlaşmalı boşanma dediğimiz şey nedir, ne değildir?
Birçok okurumuzdan soru gelen bu konuyu ayrıntılı olarak açıklayalım, ak koyun kara koyun seçilsin, bilgi kirliliği içerisinde vatandaşın kafası karışmasın.
 
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56 ncı maddesi boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayan kişilerin hak sahibi sıfatı ile aldıkları emekli maaşlarının kesileceğini öngörüyor.
Biz buna sosyal güvenlikte “anlaşmalı boşanma” diyoruz.
Anlaşmalı boşanan kişiler hem haksız yere maaş alıyor, hem devleti dolandırıyor, hem de maaşı alacak olan yakın akrabalarının kul hakkına giriyor…
Burada önemli olan maaş alabilmek için boşanmış olma niyetinden ziyade, birlikte yaşama olgusunun gerçekleşmesi. Başka bir deyişle, kâğıt üzerinde boşanmış kişilerin fiilen birlikte yaşamaya devam etmesi.
Zira Kanun “fiilen birlikte yaşama”yı maaş kesilecek haller arasında kabul etmekte.
Birlikte yaşama olgusunun kişinin boşandığı eski eşiyle olması gerek. Evli olmadan biriyle yaşamak ya da eski nikâhlı eşinden başka biriyle imam nikahlı yaşamak ise maaş kesilmeyi gerektiren haller arasında değil.
 
Şikâyet Edenler En Yakın Akrabalar
Anlaşmalı olarak boşanan kişileri genelde SGK’ya üvey anne, kardeş gibi en yakınları şikâyet ediyor.
Şikâyet ediyorlar çünkü anlaşmalı boşanan kişiye maaş bağlanırken ölen babadan kalan maaşın diğer akrabalara verilen hissesi azalıyor.
Yani hak edenin maaşı azalıyor, hak etmeyen durdur yere fazladan maaş alıyor!
Bir uyanık diğerinin hakkını çalıyor yani…
Şikayetler ya SGK’ya verilen dilekçe ile yada ALO 170 yada BİMER hattına yapılan ihbarlar ile olmakta.
Bunun sonucunda SGK da konuyu denetime alıyor. Konuyu SGK’nın tam yetkili denetim elemanları olan SGK Denetmenleri/Müfettişleri incelemekte.
 
Denetimleri SGK Denetmenleri/Müfettişleri Yapıyor
Ev adreslerine giden, çevresel soruşturma yapan SGK Müfettişleri/Denetmenleri kişinin iddia edildiği gibi “eşinden boşandığı halde, boşandığı eşitle fiilen birlikte yaşanıp yaşanmadığının” tespitine çalışıyor.
Bunun için çevresel soruşturma yapılıyor, komşu ve akrabaların ifadeleri alınıyor, kişilerin ikamet adresleri inceleniyor. Gerektiğinde faturalara ve bankadaki ortak hesaplara bakılıyor.
Denetimlerde bakılan şey birlikte yaşamanın fiilen olup olmadığı… Yani kişilerin ayni haneyi paylaşıp paylaşmadıkları…
Denetim sonucu birlikte yaşadığı tespit edilenlerin ise maaşı kesiliyor. Daha önce haksız yere ödenen maaşlar da faiziyle geri alınıyor…
Bunun için ise dediğimiz üzere SGK boşanmış eski eşlerin ayni evde birlikte yaşayıp yaşamadıklarına bakıyor.
 
Devlet Özel Hayatı Araştırmaz!
Peki, SGK bu denetimleri yaparken hakikaten özel hayatı mı soruşturmakta?
Yetim maaşının kesilmesini gerektiren...