Serbest meslek erbabının genel giderleri
Dr. Bumin DOĞRUSÖZ
Gelir Vergisi Kanunu'nun 66. maddesiyle, serbest meslek faaliyetini mutad meslek olarak ifa edenler “serbest meslek erbabı” olarak kabul edilmişlerdir. Serbest meslek faaliyeti ise kanunun 65. maddesinde, “sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması” şeklinde tanımlanmıştır.
Tanım, “sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanma” ve “ticari mahiyette olmayan işler” ölçütleri ile bu kazancın ticari kazançla, “işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılma” ölçütüylede söz konusu kazancın ücret ile arasındaki sınırı belirlemektedir.
Serbest meslek erbabının defter ve belge düzeni ticari kazançtan farklıdır. Nitekim serbest meslek erbabının kullanacağı defter, Vergi Usul Kanunu'nun 210. maddesinde serbest meslek kazanç defteri olarak belirlenmiş, yine aynı Kanunun 236. maddesinde mesleki kazanç sahiplerinin gelirleri için “serbest meslek makbuzu” düzenleyeceği hükme bağlanmıştır.
Serbest meslek kazanç defteri, ticari defterlerden farklı ve Ticaret Kanunu'na tabi olmayan bir defterdir. Serbest meslek makbuzu da, nitelik ve içerik itibariyle faturadan çok farklıdır ve sadece “paranın tahsil edildiğini” gösterir.
Serbest meslek erbabının kazanç tespitinde hasılatından indirebileceği gider türleri ise Gelir Vergisi Kanunu'nun, 68. maddesinde “sayma yolu” ile belirlenmiştir.
Bu madde de gider olarak kabul edilebilecek kalemler arasında ilk sırayı, “mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler” almıştır.
Ancak genel giderlerin anlam ve kapsamı, zaman zaman duraksamalara yol açabilmektedir. Nitekim bize de bu konuda, özellikle geçen yazımdan sonra okurlardan pek çok soru geldi.
Bu konuda daha önce, Sayın İmdat Türkay’ın Mali Pusula dergisinin 8. sayısında “Serbest Meslek Kazançlarının Vergilendirilmesi ve Serbest Meslek Kazançlarının Tespitinde İndirilecek Giderler” başlığı ile yayınlanmış güzel ve kapsamlı bir çalışmaya atıfla, genel giderlerin kapsamını belirleyen bir liste oluşturmaya çalışmıştım. Bu konuda bize gelen sorulardan hareketle uygulamada yaşanan duraksamalara karşılık, bu listeyi tekrar aşağıya aktarıyorum.
- İş yeri kirası, aydınlatma, ısıtma (havagazı, doğalgaz ve elektrik vb.),
- Su, telefon (cep ve araç telefonu dahil),
- Mükellef tarafından işyerinde kullanılan...
Kaynak ve Yazının Devamı ► http://www.dunya.com/serbest-meslek-erbabinin-genel-giderleri-161163yy.htm
