SGK Teşviklerinden Geriye Doğru Nasıl Yararlanılır?
Mehmet Uğur Yavuz
Sosyal Güvenlik Denetmeni
myavuz2@sgk.gov.tr
Nitelikli istihdamın
geliştirilmesi ve işsizlikle mücadele ekonomik politikalar içinde sosyal
sonuçları en fazla hissedilen hususlardır. Bu nedenle kamu otoritesi; aktif iş
gücü politikaları ile istihdam piyasasına, kadın ve genç işgücünü destekleyici
olarak, müdahale etmekte, istihdam teşvikleri ile de işsizlikle mücadele
konusunda adımlar atmaktadır.
Teşvik
Türünü Değiştirmek İstenebilir
Daha önce herhangi bir
kanunda öngörülen prim teşvikinden yararlanmış olan işverenlerin çeşitli
gerekçelerle sonradan bu tercihlerini değiştirmek istediklerine günlük
uygulamalarda sıklıkla rastlanılmaktadır. Konuyla ilgili SGK tarafından
çıkarılmış 2015/10 sayılı Genelge ile geriye dönük teşviklerden yararlanmanın
usul ve esasları çerçevelenmiş ve teşviklerden geriye yönelik olarak
yararlanmak kısmen de olsa engellemişti. Oldukça yoğun tartışmalara konu olan
genelge uygulaması talep sahibi işverenlerce defaten yargıya da taşınmıştı.
Torba
Yasa İmkân Tanıyor
Yazının kaleme alındığı
günlerde halen görüşmeleri devam etmekte olan torba yasa ile uygulamada
rastlanılan sorunlara çözüm üretmek ve kamuda oluşacak geriye yönelik finansal
belirsizliğin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Bu maksatla 5510 sayılı
Kanuna ek 17 nci maddenin eklenmesi öngörülmektedir.
Altı
Ay İçinde Değişiklik Her Zaman Mümkün Oluyor
Yasa metnine göre
uygulandığı dönem ve aylarda gerekli koşulların sağlanması ve ilgili olduğu
ayı/dönemi takip eden altı ay içerisinde Kuruma müracaat edilmesi şartlarıyla
yararlanılamayan teşvik, destek ve indirimlerden yararlandırılması,
yararlanılmış teşvik, destek ve indirimlerin bir başkası ile değiştirilebilmesi
mümkün hale geliyor.
Örneğin 2017/11. Ayında
işe başlamış ve 687 KHK’da aranan şartlara sahip bir sigortalı 05510 koduyla
SGK’ya bildirilmiştir. Buna göre 2017/05. Dönemine kadar ilgili sigortalı için
geçmişe dönük olarak 01687 koduyla ek, 05510 koduyla iptal bildirge verilmesi
ve teşvik tutarının güncellenmesi mümkün olacaktır.
Büyük
Fırsat İçin Bir Aylık Süre Var
Kanun koyucu daha önceki
dönemlerde teşviklerden yararlanmamış olan işverenleri çok rahatlatacak bir
uygulamayla geçmişe dönük tüm bildirgelerin teşvik kodlarının düzeltilmesine
torba yasayla cevaz vermeyi planlamaktadır. Buna göre maddenin yürürlük
tarihini takip eden ay başından itibaren bir ay içinde Kuruma yapılacak
müracaatlarda bu maddenin yürürlük tarihinden önceki dönemlere ilişkin olmak
üzere prim teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanabilme imkanı
getirilmektedir.
Örneğin 2013/05. Ayında
ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlamış olan işveren İŞKUR’a kaydı olmayan ve
2012/11,12, 2013/01,02,03,04. Aylarında SGK’ya verilen APHB’lerde ismi
bulunmayan bir kadın sigortalıyı 2000 TL Brüt ücretle işe almış ve hizmetlerini
05510 koduyla SGK’ya bildirmiştir. Yeni yasa ile işverenimiz 24 Ay için ilgili sigortalı
için geçmişe dönük olarak 06111 koduyla ek, 05510 koduyla iptal bildirge
verebilecek ve teşvik tutarların güncelleyebilecektir.
Bu şekilde işverenin
ilave olarak yararlanacağı teşvik tutarı:
2000 x % 20,5 = 410 TL
(06111 TEŞVİK TUTARI)
2000 x % 5 = 100 TL
(05510 TEŞVİK TUTARI)
410 TL -100 TL = 310 TL
(TEŞVİK TUTARI FARKI)
310 TL X 20 AY = 7440 TL
(İLAVE TEŞVİK TUTARI)
Elbette 4447 sayılı
Kanunun geçici 10. maddesinde öngörülen teşvikten yararlanmak amacıyla geriye
yönelik olarak düzenlenen ve 05510 sayılı kanun numarasından iptal, 06111
sayılı kanun numarasından asıl/ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin
SGK tarafından işleme alınabilmesi için, 06111 sayılı kanun numarası seçilerek
düzenlenmiş aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalıların hem
kanunda öngörülen şartları taşıması, hem de bu sigortalıların işe alındıkları
tarihten önceki son altı aylık sürede Kuruma verilen aylık prim ve hizmet
belgelerinde kayıtlı sigortalıların ortalamasına ilave olarak çalıştırılmış
olmaları gerekmektedir. Aksi halde geriye dönük teşviklerden
yararlanılması mümkün olamayacaktır.
