Dr. Veysi SEVİĞ
İto Haber
Gelir Vergisi Kanunu’nun 70. maddesinin birinci fıkrasının 1, 2, 4 ve 7 numaralı bentlerinde yazılı mal ve hakların elden çıkartılmasından sağlanan kazançlar değer artışı kazancı olarak kabul edilmektedir. Bu kazançlar;
- Arazi, bina, maden suları, memba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal (üretim) yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzleri ve teferruatları,
- Voli mahalleri ve dalyanlar,
- Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar,
- Gemi ve gemi payları ile bilumum motorlu tahmil ve tahliye (yükleme ve boşaltma) araçları.
Bunlardan ayrı olarak gerçek usulde vergiye tabi çiftçilerin zirai üretimde kullandıkları gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan kazançlar da değer artışı kazancı olarak vergilendirilmektedir.
Gerçekte; Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 80. maddesinin 6. bendinde ‘İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız (karşılıksız) olarak iktisap edilenler hariç) 70. maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tabi çiftçilerin zirai istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dahil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak 5 yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar ‘değer artış kazancı’ olarak kabul edilmekte olup, elde edilen kazancın 2015 yılında 10.600 TL’si, 2016 yılında ise 11.000 TL’si Gelir Vergisi’nden istisna tutulmuştur.
Mevcut kanuni düzenlemeyle öngörüldüğü üzere söz konusu mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, iktisap tarihinden başlayarak 5 yıl içinde elden çıkarıldıkları takdirde, değer artışı kazancı olarak vergilendirilecektir. Ancak; elden çıkarma iktisap tarihinden başlayarak 5 yıldan daha fazla bir süreyle gerçekleşmişse, elde edilen kazanç değer artışı kazancı olarak vergilendirilmeyecektir.
Gayrimenkullerde iktisap Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenebilmektedir. Söz konusu kanunun 705. maddesi uyarınca iktisap tapuya tescille olabilmektedir. Bu bağlamda da, kat karşılığı müteahhide veya kooperatiflere verilen arsa karşılığında edinilen gayrimenkuller dahil iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılması halinde, değer artış kazancının tespiti aşamasında iktisap tarihi olarak gayrimenkullerin tapuya tescil edildiği tarih esas alınmaktadır.
Diğer yandan Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan GVK-76/2011-2 sayılı Gelir Vergisi Sirküleri’nde gayrimenkullerin tapuya tescil tarihinden önce sahibinin fiilen kullanıma bırakıldığı bazı özel nitelikli hallerde iktisap tarihi olarak tapuya tescil tarihi yerine söz konusu gayrimenkulün fiilen kullanıma bırakılma tarihinin kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Dolayısıyla konut yapı kooperatifleri...
Kaynak ve Yazının Devamı ► http://www.itohaber.com/koseyazisi/202449/gayrimenkul_deger_artis_kazanci.html
