Dünya Gazetesi
Çoğunluğu stok affı, matrah farkı, gelir testi, vergi barışı ve trafik cezalarıyla ilgili olmak üzere, alacakların yapılandırılması, kayıt düzeltilmesi ve vergi barışından yararlanacak gerçek ve tüzel kişi sayısının 20 milyon yaklaşacağı tahmin ediliyor.
Türkiye tarihinin kamu alacaklarına yönelik en büyük yapılandırma ve kayıt düzeltme operasyonu, uygulama için gün sayıyor. Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun Teklifi ile vatandaşın ve özel sektörün kamuya olan borç yükünün azaltılarak borçlara taksitle ödeme kolaylığı getirilmesi, ihtilafların sulh yoluyla çözümü, işletme kayıtlarının fiili durumlarına uygun hâle getirilmesi, amaçlanıyor. Yine bu düzenleme kapsamındaki varlık barışı ile de yurtiçi ve yurtdışında kayıtdışı bırakılmış nakit, altın, menkul kıymet, gayrimenkul gibi servetlerin ekonomiye kazandırılarak, işletmelerin özkaynaklarına dahil edilmesi ve böylelikle bir yandan ülkeye sermaye girişi yaratırılırken bir yandan da işletmelerin sermaye yapılarının güçlendirilmesi hedefl eniyor.
Bu nedenle herkesin merakla beklediği ve kısa süre içinde Meclis Genel Kurulu’nda görüşülerek yasalaşacak bu kapsamlı düzenlemeye yakından bakmakta fayda var.
► Hangi borçları kapsayacak?
Meclis’teki “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun Teklifi”, Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki genişletilmiş haliyle; vergiler ve vergi cezaları, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı, gümrük vergileri ve idari para cezaları, sigorta primleri, topluluk sigortası primleri, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, sosyal güvenlik destek primi ile bu alacaklara ilişkin her türlü faiz, zam, gecikme zammı, gecikme faizi, cezai faiz ve gecikme cezaları yeniden yapılandırılıyor. Bu tasarı kapsamında trafik, askerlik, nüfus, seçim, karayolu geçiş ücreti idari para cezaları, belediyelerin su, atık su ve katı atık alacakları, Kredi Yurtlar Kurumu’nun vergi dairelerine intikal eden alacakları da var.
► Hangi tarih esas alınacak?
Düzenleme kapsamında, 30 Haziran 2016 ve öncesi borçlar esas alınacak. Vergi, prim, gümrük vergisi gibi borcu olan vatandaşların yapılandırmadan yararlanmak için ekim ayı sonuna kadar müracaat etmesi hedefl eniyor. Borçlulara 6-18 ay arası taksit olanağı da sunulacak. Bunu tercih edenlere taksit süresine göre özel faiz uygulanacak. Ancak ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi, bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi gibi hallerde kişiler bu düzenlemeden yararlanma hakkı kaybedecek.
165 milyar lirayı aşacak
► Yeni vergi barışının büyüklüğü ne olacak?
Maliye Bakanı Naci Ağbal’ın açıklamalarına göre Maliye alacakları kapsamında gelir, kurumlar, KDV mükellefi 4,5-5 milyon kişi yeni vergi barışından yararlanacak. Vergi alacakları için bu kanun kapsamında yeniden yapılandırmaya sokulacak vergi alacağı ‘aslı’ tutarı 90 milyar lira. Yine 67 milyar liralık sosyal güvenlik primi alacağı, gümrük vergisinde 325 milyon liralık vergi aslı, 935 milyon liralık gümrük para cezası yapılandırmaya sokulacak. Prim borcu olan şirket sayısı ise 1.2 milyon adet. Sosyal güvenlik alacakları arasında gelir testi yaptırmayan yaklaşık 6 milyon kişinin ceza ve faizleri silinecek. Bu kapsamdaki alacaklar 10 milyar lirayı buluyor. Ayrıca tasarıya sonradan dahil edilen trafik para cezaları affından da 4 milyon 255 bin mükellefin yararlanması bekleniyor. Bu kapsamdaki alacak tutarı yaklaşık 6 milyar lira olarak tahmin ediliyor. Belediyelerin su, Kredi Yurtlar Kurumu’nun kredi gibi alacaklarla ilgili tahminler ise henüz netleşmedi.
► Devlete olan borçlarla ilgili neler yapılacak?
Vergi Uzmanı ve DÜNYA Gazetesi yazarı Recep Bıyık, yeni düzenlemenin geniş kapsamını şöyle özetliyor: “Kesinleşmiş alacaklar yeniden yapılandırılıyor, ihtilafl ı alacaklar tasfiye edilmek isteniyor, matrah artırımı ve matrah artırımı yapılan yılların incelenmemesi ve bu yıllara tarhiyat yapılmaması öngörülüyor ve kayıt ve muhasebe düzeltmeleri yapılarak gerçek durumla kayıtların eşitlenmesi amaçlanıyor.”
► Nasıl bir yol izlenecek?
İlgili tarih itibariyle kesinleşmiş kamu alacakların asıl tutarlarının tahsilinden vazgeçilmiyor. Bu asıllara uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve gecikme cezası yerine Yurtiçi ÜFE (Y-ÜFE) esas alınarak belirlenecek tutarın ödenmesi öngörülüyor. İhtilaflı alacaklarda ise alacağın veya ihtilafın bulunduğu aşamaya göre farklı düzenlemeler öngörülüyor. Örneğin yasanın Resmi Gazete’de yayımı tarihi itibariyle tarhiyat yapılmış, dava açılmış ancak karar verilmemişse veya dava açma süresi henüz geçmemişse, verginin yüzde 50’si ile bu tutara Y-Ü- FE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan faizinin ödenmesi halinde, ceza ve gecikme faizinin silinmesi öngörülüyor.
Matrah farkı ve stok affı
► Su borçları nasıl yapılacak?
Belediye Gelirleri Kanunu’na göre tahsili gereken ücretler ile su, atık su ve katı atık ücreti alacaklarından vadesi 30 Haziran’dan önce ödenmemiş olanlar, ilgili kanun kapsamında büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin su ve atık su bedeli alacak asılları, bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı yerine Y-ÜFE hesaplanacak. Bu tutarın belirtilen şartlarda ve sürede ödenmesi şartıyla faiz, cezai faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi alacaklardan vazgeçilecek.
► Sosyal güvenlik borçlarıyla ilgili neler olacak?
Sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, genel sağlık sigortası primi gibi sosyal güvenlik alacaklarının yapılandırılmasında, prim asıllarına Y-Ü- FE uygulanarak yapılandırma olanağı getirildi. Bu durumda gecikme cezası ve zammı uygulanmayacak. Bu borçlar 12 taksitle ödenebilecek. Yine bu kapsamda yaşlılık, emekli veya malullük aylığı bağlandıktan sonra, sigortalı bir işte çalışması nedeniyle destek primi ödemesi gerekenlerin borçları, 2016 yılı Şubat ayı ve önceki aylara ilişkin ödenmeyen destek primlerinin asıllarına Y-ÜFE uygulanarak yapılandırılacak. Gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmayacak.
► Matrah artırımı ve stok affı nasıl olacak?
Kanun teklifiyle kayıt düzeltmeye yönelik yeni olanağı da sağlanıyor. Bunlar arasında, kendiliğinden vergi matrahını artırarak ödeyenlere, geçmiş 5 yıl boyunca vergi incelemesi yapılmama hakkı tanınıyor. Ancak BSMV, sorumlu sıfatıyla ödenen KDV, kâr dağıtımı stopajı, KKDF, damga vergisi ve ÖTV gibi vergilerde matrah artırımı yapılmıyor.
Yine örneğin işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan mal, makine, teçhizat ve demirbaşları yüzde 10 KDV hesaplayarak kayda alma olanağı sağlanıyor...
Kaynak ve Haberin Devamı ► http://www.dunya.com/ekonomi/ekonomi-diger/20-milyonun-gozu-bu-duzenlemelerde-307476h.htm
