M. Fatih Köprü
Kurumlar vergisi beyan dönemi 1 Nisan’da başladı. 25’i hafta sonuna geldiği için 27’sine kadar devam edecek. Kurumlar vergisi matrahına, yani üzerinden kurumlar vergisi hesaplanacak olan kâr tutarına ulaşmak için, kurumların ticari kârlarına bazı ilaveler yapılması gerekiyor. Varsa bazı indirim ve istisnalar da matrahtan düşülebiliyor.
Bu indirimler arasında bazıları var ki, şirketlerin sadece karlı olması durumunda dikkate alınabiliyor. Şirketler beyannamelerinde varsa geçmiş 5 yıla ilişkin zararlarını düştükten sonra eğer kâr kaldıysa, aşağıdaki indirimleri matrahtan düşebiliyorlar.
İndirimin şartları
Bu indirimlerin yapılabilmesinin ilk şartı, yukarıda da belirttik, kurum kazancının bulunması. Zararda olan bir kurumun, örneğin yapmış olduğu bağışlar, ister kamu kurumuna, isterse vergiden muaf vakfa yapılsın indirim olarak dikkate alınamıyor. Diğer bir şart ise indirimin beyannamede ayrıca gösterilmesi zorunluluğu. Bir de bu indirimlerin aşağıdaki sıra dahilinde dikkate alınması gerektiği unutulmamalı.
Ar-Ge indirimi
Kurumlar vergisi mükellefleri, işletmeleri bünyesinde gerçekleştirdikleri yeni teknoloji ve bilgi arayışına yönelik araştırma ve geliştirme harcamalarının tamamını “Ar-Ge indirimi” olarak kurumlar vergisi beyannamesinde indirilebiliyor. Matrahın yetersiz olması nedeniyle ilgili dönemde indirim konusu yapılamayan tutar, sonraki hesap dönemlerine devredilebiliyor.
Ülkemizde Ar-Ge faaliyetleri 2008 yılında yürürlüğe giren 5746 sayılı yasa ile hız kazandı. Ar-Ge indirimi hem bu yasada hem de kurumlar vergisi yasasında ayrı ayrı tanımlanıyor. Aralarında bazı farklar var. Hangi yasa kapsamında indirimden yararlanacağına mükellef kendisi karar verebiliyor.
Sponsorluk
Amatör spor dalları için yapılan sponsorluk harcamalarının tamamı, profesyonel spor dalları için yapılanların ise ancak yarısı indirilebiliyor. Bunun için öncelikle sponsor firma ile sponsorluk hizmeti alan arasında yazılı bir sözleşme yapılması gerekiyor. Sözleşmenin bir örneği de ilgili vergi dairesine veriliyor.
Ayrıca sponsorluk harcamalarının indirilebilmesi için,
- Ödemeye ilişkin tevsik edici bir belgenin (banka dekontu, ödeme makbuzu veya alındı makbuzu gibi) bulunması,
- Bu belgede “sponsorluk amacıyla” yatırıldığına dair bir ifadenin mutlaka yer alması,
- Sponsor olan kurumun vergi borcunun bulunmaması,
şartları da bulunuyor.
Bağış ve yardımlar
Kamu kurumları, vergiden muaf vakıflar veya kamu yararına çalışan derneklere yapılan bağışların, ilgili yıla ait kurum kazancının ancak yüzde 5’ine kadar olan kısmı indirilebiliyor. İndirilebilecek bağış tutarının tespitinde esas alınan kurum kazancı; ticari bilanço kârından, varsa iştirak kazancı istisnası ile mahsup edilebilecek olan geçmiş yıl zararlarının düşülmesinden sonra kalan tutar olarak tanımlanıyor.
Kamu kurumlarına; okul, sağlık tesisi, yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu, çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzur evi, bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan bağışlar içinse yüzde 5’lik sınır bulunmuyor. Bu bağışların tamamı kurum kazancından indirilebiliyor.
Aynı şekilde mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler (Diyanet İşleri Başkanlığınca ibadethane sayılan yerler) ve yaygın din eğitimi verilen tesislerin inşası dolayısıyla yapılan harcamaların da kurum kazancından indirilebilmesi mümkün. Bu maddeye Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezleri ile gençlik ve izcilik kamplarına yapılan bağışlar da eklendi.
Sadece yeni yapılan tesisler değil, mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan bağışlar da indirim hakkından yararlanabiliyor.
Başbakanlık veya Bakanlar Kurulu tarafından başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılanbağışlar ile Türkiye Kızılay Derneği ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti’ne makbuz karşılığı yapılan nakdibağışların tamamı da kurum kazancından indirilebiliyor.
Diğer indirimler
Bunlardan başka, girişim sermayesi fonu, yurt dışına verilen bazı hizmetlere (mimarlık, mühendislik, yazılım, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi gibi) ilişkin indirim, korumalı işyeri indirimi ya da yatırım indirimi gibi başka indirim kalemleri de var. Yerimiz sınırlı olduğu için bunların sadece isimlerini vermekle yetiniyoruz. Sırası önemli demiştik...
