SGK Denetiminde Kayıt İnceleme (II) Defter ve Bordroya Uygulanan Cezalar Ayrı Değerlendirilir
Mehmet Uğur Yavuz
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
m.uguryavuz@gmail.com
SGK tarafından yürütülen
incelemelerde ücretlerin bir yasa gereği tutulması zorunlu olan yasal
defterlere işlenip işlenmediği, sigortalı olması gerekenler tarafından
imzalanmış veya düzenlenmiş işyerine ait herhangi bir belge, kayıt (faturalar,
irsaliyeler, para makbuzları, teslim alındıları gibi) bulunup bulunmadığı ve
ücret ödeme bordrolarının usulünce düzenlenip düzenlenmediği hususlarının
incelendiğini ilk yazımızda belirtmiştik.
Defter
geçersizliği halinde uygulanan ceza
İşverenler, kanun gereği
tutmaları gereken defterlerine işçilikle ilgili giderleri işletmemiş yahut
sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkân
vermeyecek şekilde usulsüz veya noksan tutmuşlarsa hatalı işlemin olduğu ay
için defterleri geçersiz addedilir. Bu durumda aylık asgari ücretin yarısı
tutarında idari para cezası uygulanır. Her ay için uygulanan idari para
cezalarının toplamı tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz
edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşamaz.
Örnek
uygulama
Bilânço esasına göre
defter tutmakta olan YAVUZ LTD.ŞTİ.’nin defter ve belgeleri incelenmektedir.
Denetmen tarafından 30 aylık dönemi incelenen yevmiye defterinde işçilikle
ilgili giderlerin hatalı işlendiği tespit edilmiştir.
Geçersizlik halinde her
ay için ayrı ayır olmak üzere asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası
uygulanacağını söylemiştik. Örnek olayda 30 ay için ceza uygulandığında:
30 Ay x ½ Asgari
Ücret = 15 Asgari Ücret ceza çıkacaktır. Ancak bu ceza bilânço esasına göre
defter tutmakta olan işverenin defterlerini ibraz etmemesi durumunda uğrayacağı
on iki asgari ücret tutarındaki İPC’den fazladır. Bu durumda işverene yalnızca
12 Asgari Ücret ceza uygulanabilir.
Defter
geçersizliği halinde uygulanan ceza
İşverenlerin ibraz
ettikleri aylık ücret tediye bordrolarında; işyerinin sicil numarası, bordronun
ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil
numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve
ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. İmza şartı
yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç olmak
kaydıyla belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen ücret tediye
bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için
aylık asgari ücretin yarısı tutarında,.
Örnek
uygulama
Bilânço esasına göre
defter tutmakta olan YAVUZ LTD.ŞTİ.’nin defter ve belgeleri incelenmektedir.
Denetmen tarafından 30 aylık dönemi incelenen bordrolarda sigortalılara ödenen
ücretin hatalı işlendiği tespit edilmiştir.
Geçersizlik halinde her
ay için ayrı ayır olmak üzere asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası
uygulanacağını söylemiştik. Örnek olayda 30 ay için ceza uygulandığında:
30 Ay x ½ Asgari Ücret =
15 Asgari Ücret ceza çıkacaktır.
Örnek olayımıza konu
YAVUZ LTD.ŞTİ. defter ve bordrolarından dolayı toplam 27 Asgari ücret idari
para cezası ile karşı karşıya kalacaktır.
