İş Kanununda işten çıkarılacak işçilerin çıkış süreci ile ilgili 15. Maddeye göre deneme süreli fesih,17. Maddeye göre süreli fesih, 24. Maddeye göre İşçi tarafından fesih, 25. Maddeye göre İşveren tarafından fesih süreçleri uygulanmaktadır.
Günden konumuz raporlu personelin işten çıkış süreci olduğu için bu yazımda İş Kanununun 25/1 maddesinde yer alan İşveren tarafından Sağlık sebepleri ile fesihte raporlu personelin fesih sürecini anlatacağım.
İşveren tarafından yapılan iş akdi fesihleri büyük önem arz etmektedir. İşveren tarafından yapılan fesihler evraklara, dökümlere, şahitlere, tutanaklara ve geçerli bir sebebe dayandırılmadan gerçekleştirilmesi halinde işçiye kıdem- ihbar ve diğer tüm hakları ödenerek gerçekleştirilmiş bir fesih olsa bile işçinin işe iade şartları oluşması ve işe iade davasını kazanması halinde işvereni artı tazminat ödeme yükümlülüklerinin beklediğini belirtmek isterim.
İşveren İş Kanununun 25. Maddesi Sağlık sebebi ile yapılacak fesihleri belirtmektedir.
a) İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması halinde, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.
b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve iş yerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda.
(a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin iş yerindeki çalışma süresine göre 17 ‘ci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.
Yazımda raporlu personelin çıkış sürecini anlatacağım için yukarıdaki kanun maddesindeki “a” alt bendinde yer alan (işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin iş yerindeki çalışma süresine göre 17 ‘ci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar) ifadesini açarak anlatacağım.
İşçi ve işverenler için geçerli olan İhbar süreleri vardır. Bu ihbar süreleri işçilerin o işyerinde çalışmış olduğu süreye karşılık gelen ve işçinin ya da işverenin işten çıkış sürecinde bu süreyi dikkate alıp işçi çıkmadan ya da işveren işçiyi çıkarmadan önce bildirim yapması gereken süreleri içerir.
Burada işçi 17. maddede belirtilen;
a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
b) İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
c) İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için,
bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır.
Örneğin;
İşyerinde bir yıllık bir çalışması Mehmet bey rahatsızlığından dolayı 100 günlük bir sağlık kurulu raporu almıştır. İşveren bu işçisini Sağlık sebeplerine dayanarak işten çıkarması mümkündür. Mehmet beyin 1 yıllık çalışması karşılığı 4 haftalık ihbar öneli vardır. Yani Mehmet beyin sağlık sebeplerinden çıkışının yapılabilmesi için 4 hafta+ 6 hafta =10 hafta*7 gün=70 gün sonra iş akdi feshinin gerçekleşmesi gerekir. Tabi ki bu sürenin ne zaman başladığı ve ne zaman biteceğini fesih bildirimi ile Mehmet beye yazılı olarak ya da noter kanalıyla tebliği gerekmektedir. Uygulamalarda sağlık sebepleri ile yapılan bu tür fesihlerde kıdem tazminatı ödenmediğini görmekteyim. İşçinin 1 yıllık kıdem süresi dolduktan sonra bu çıkış süreci gerçekleşmiş ise kıdem tazminatı ödenmelidir. Raporlu olunan süre kadar kıdem süresine eklenmelidir. Bildirim yapılan süre olan 70 günlük süre içerisinde işçinin yıllık izin hakkı dolmuş ise yıllık izin ücretinin de son ücret bordrosuna eklenerek işlem yapılması gerekmektedir. işçinin kıdemine göre belirlenen ihbar süresine eklenen ek süre bitmeden işçinin iş sözleşmesi sona erdirilirse işveren işçiye ihbar tazminatı da ödeyecektir.
Sonuç olarak ;
İşverenin sağlık sebepleri ile işçinin iş akdini feshetmesi için işçinin ihbar süresine 6 hafta eklendikten sonra hüküm doğuracaktır.
İşverenin bu çıkış süresinde işçiye kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü 1 yıldan fazla olan çalışmalar için geçerli olacaktır.
İşçinin bu süre zarfında hak edipte kullanmadığı yıllık izin ücreti ödenmelidir.
İşçiye yazılı ya da noter kanalı ile işten çıkış sebebinin ve süresinin hesaplamasının fesih bildirimde detaylı olarak belirtilmesi gerekmektedir.
Çıkış sebebi sağlık sebepleri olduğu için işçinin işsizlik maaşından faydalanma hakkı vardır.
Kaynak ► http://www.tanerozdemir.com.tr/raporlu-isciyi-isten-cikarmak-mumkun-mudur.html
